6 / 09 / 2010
Szukaj

Przy wigilijnym stole

 

 

 Jedną z najpiękniejszych tradycji polskiego Bożego Narodzenia, praktycznie nie spotykaną w tej postaci w innych krajach, jest tradycja uroczystej wieczerzy wigilijnej w wieczór poprzedzający Święto Narodzenia Pańskiego, zwanej wigilią.

 Zwyczaj nakazuje, aby rozpocząć ją wraz z ukazaniem się na niebie pierwszej gwiazdy. Jest to pamiątka gwiazdy betlejemskiej, która według Pisma Świętego miała ukazać się nad grotą Narodzenia Pańskiego.

 Wieczerza wigilijna rozpoczyna się pięknym rytuałem łamania się opłatkiem, białym, delikatnym i cienkim jak mgła chlebem, pieczonym specjalnie na tę okazję z maki pszennej z dodatkiem wody. Podczas łamania się opłatkiem wszyscy domownicy składają sobie życzenia zdrowych, radosnych i spokojnych świąt. Jest to kontynuacja pradawnego zwyczaju, zgodnie z którym ludzie dzielili się chlebem na znak braterstwa, pojednania, miłości, przyjaźni i pokoju.

 Obrzęd dzielenia się opłatkiem przyjął się w Polsce w XVIII wieku, najpierw wśród szlachty, a potem bardzo szybko upowszechnił się wśród całej ludności, w miastach i na wsi.

 W całej Polsce wierzono, że opłatkiem, świętym chlebem, chlebem anielskim można się dzielić z duszami swych bliskich zmarłych. Pozostałością tego wierzenia jest zwyczaj, zachowywany do dzisiaj w wielu domach : przy wigilijnym stole pozostawia się jedno wolne miejsce( dla podróżnego lub niespodziewanego gościa, którym może być także niewidzialny gość z zaświatów), a na stole stawia się dodatkowy talerz.

 Na niektórych wsiach wciąż zachowywany jest zwyczaj obdzielenia opłatkiem oraz resztkami wigilijnych potraw bydła, a także innych zwierząt gospodarskich i domowych ( także drobiu i psów), w przekonaniu, że radości Bożego Narodzenia dostąpić powinien cały świat, także bliskie ludziom i służące im wiernie zwierzęta. Zgodnie z powszechnie znaną w Polsce legendą, w wigilijną noc, jeden raz w roku, zwierzęta przemawiają ludzkim głosem.

 Wieczerza wigilijna, do której zasiadamy po podzieleniu się opłatkiem, składa się według polskiej tradycji, z potraw postnych, których liczbę i rodzaj określa obyczaj regionalny i domowy. W niektórych domach podaje się wigilie złożoną z 12 dań, bo tyle jest miesięcy w roku lub, według innej interpretacji, bo tylu było apostołów. W innych przygotowuje się nieparzystą ilość potraw: 5, 7 lub nawet 11. Jednak rzadko kiedy liczy się skrupulatnie te wigilijne dania. Im więcej jest ich na stole, tym większy dostatek spłynąć ma na dom w nadchodzącym roku.

 Do najdawniejszych, jadanych w Polsce potraw, zwłaszcza we wschodnich regionach kraju, należy kutia, sporządzana z maku i pszenicy lub kaszy, utartych z miodem. W bardziej współczesnych odmianach kutii tradycyjna receptura jest wzbogacona o rodzynku, migdały, orzechy i kawałki pomarańczy. Bardzo dawnego pochodzenia jest także kisiel owsiany oraz zupa z owsa albo z siemienia lnianego. Na stole wigilijnym musiały także znaleźć się kartofle, potrawy z kapusty, grochu, grzybów oraz kompot gotowany z suszonych owoców.

 Dzisiejsza polska wigilia , tradycyjnie postna, jest bardzo obfita i urozmaicona. Jest nieco odmienna w każdym domu, zależy bowiem od rodzinnych tradycji kulinarnych upodobań domowników. Na tradycyjnym polskim stole wigilijnym na pewno nie może zabraknąć zupy grzybowej lub barszczu z czerwonych buraków z uszkami ( małe pierogi nadziewane grzybami i kapustą ). Zawsze powinny być jakieś potrawy z grochu, kaszy, kiszonej kapusty, grzybów oraz suszonych owoców.   W wigilijnych jadłospisach szczególne miejsce zajmują smażone ryby, głównie słodkowodne ( najczęściej karp, szczupak lub sandacz) oraz śledzie, przyrządzane na wiele różnych sposobów.

 Specjałami tradycyjnej kuchni polskiej są także ciasta i desery wigilijne. Pierwsze miejsce wśród nich zajmuje strucla makowa. Równie sławny jest staropolski, świąteczny piernik miodowy z dodatkiem aromatycznych przypraw, takich jak: imbir, cynamon, goździki, kardamon. Specjałem wigilijnym jest także tradycyjny sernik, przyrządzany w wielu różnych odmianach, a także ciasta orzechowe i kruche ciasteczka.

 Stary zwyczaj nakazuje, aby skosztować każdej potrawy wigilijnej, nawet tej niezbyt lubianej. Według dawnych wierzeń i tradycji, okazywało się w ten sposób szacunek płodom ziemi i pokarmom z nich przygotowywanym Zachowanie takie zapewniało pełne zapasów spiżarnie i strzegło przed głodem. Powiadano także, że osobę, która nie spróbuje któregoś z wigilijnych dań, w nadchodzącym roku ominie jakaś korzyść lub przyjemność.

 Czas po wieczerzy, w oczekiwaniu na odprawianą tradycyjnie o północy mszę zwaną pasterką, upływał na wspólnym śpiewaniu kolęd. Ich piękno, różnorodność oraz bogactwo kompozycji muzycznych i tekstów urzeka do dziś i stanowi istotny element polskiej tradycji bożonarodzeniowej. Polskie kolędy i pastorałki, czyli wesołe, pełne humoru, motywów świeckich i realiów codziennego życia piosenki, których tematyka nawiązują do Narodzenia Chrystusa, cechuje serdeczna poufałość wobec Bożego Dzieciątka, które chociaż jest Bogiem, jest także bezbronnym dzieckiem człowieczym. I na tym właśnie polega ich niepowtarzalne piękno.

 

 

Opracował J.Such na podstawie ksiązki B. Ogrodowskiej ,, Polskie obrzędy i zwyczaje’’ Wydawnictwo Sport i Turystyka. Muza S.A.

 

 

 

Wiele radości, miłości i spokoju przy wigilijnym stole oraz zdrowia i wszelkiej pomyślności z okazji Świąt Bożego Narodzenia i Nowego Roku, wszystkich Czytelnikom i Sympatykom Głosu Polonii Paulistańskiej życzy

 

 Konsul Generalny Rzeczypospolitej Polskiej w Săo Paulo

 wraz ze wszystkimi pracownikami Konsulatu.

 

 

 

 

 

 

Wigilijna zupa grzybowa

 

5-7 dkg suszonych grzybów, obmytych w zimnej wodzie, zalewamy 2 litrami letniej wody i gotujemy na małym ogniu pod przykryciem. Gdy grzyby zmiękną, dodajemy warzywa ( marchewkę, pietruszkę i cebulę) oraz 10 ziarenek czarnego pieprzu i dalej gotujemy przez 25-30 min. Następnie zupę przelewamy przez gęste sito i solimy do smaku ( można dodać trochę soku cytrynowego). Dodajemy ugotowane i pokrojone w cieniutkie paseczki grzyby i zaprawiamy śmietaną. Podajemy z oddzielnie ugotowanym makaronem, w kształcie kwadracików lub gwiazdek.

Smacznego !

    

Volta
 
INFORMACJA OGÓLNA | WIADOMOSCI | WYDARZENIA | DOM POLSKI |WPISZ SIE | NAPISZ DO NAS
GOSPODARKA
| POLONIA | KAPELANIA POLSKA | ZAPRASZAMY DO POLSKI | SYMBOLE NARODOWE | LINKI
Em Português União Européia